“Aditz bakarraren” teoria XIX. mendeko euskal gramatikagintzan
Joseba A. Lakarra & José Ignacio Hualde, arg., Studies in Basque and Historical Linguistics in memoriam of R. L. Trask - R. L. Trasken oroitzapenetan ikerketak Euskalaritzaz eta Hizkuntzalaritza Historikoaz
| Autor: | |
|---|---|
| Formato: | artículo |
| Fecha de publicación: | 2006 |
| País: | España |
| Recursos: | Universidad del País Vasco |
| Repositorio: | Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación |
| OAI Identifier: | oai:addi.ehu.eus:10810/8391 |
| Acesso em linha: | http://hdl.handle.net/10810/8391 |
| Access Level: | acceso abierto |
| Palavra-chave: | linguistic historiography history of grammar 19th century grammaire générale basque verbe historiografía lingüística historia de la gramática verbo vasco siglo XIX historiografia linguistikoa gramatikagintzaren historia euskal aditza XIX. mendea HISPANIC PHILOLOGY |
| id |
ES_0ce60f3f729ae5ece15be070d6cd598f |
|---|---|
| oai_identifier_str |
oai:addi.ehu.eus:10810/8391 |
| network_acronym_str |
ES |
| network_name_str |
España |
| repository_id_str |
|
| spelling |
“Aditz bakarraren” teoria XIX. mendeko euskal gramatikagintzanGómez López, Ricardolinguistic historiographyhistory of grammar19th centurygrammaire généralebasque verbehistoriografía lingüísticahistoria de la gramáticaverbo vascosiglo XIXhistoriografia linguistikoagramatikagintzaren historiaeuskal aditzaXIX. mendeaHISPANIC PHILOLOGYJoseba A. Lakarra & José Ignacio Hualde, arg., Studies in Basque and Historical Linguistics in memoriam of R. L. Trask - R. L. Trasken oroitzapenetan ikerketak Euskalaritzaz eta Hizkuntzalaritza Historikoaz[EN] In this paper I try to explain how the so called "theory of the only verb" was formulated and used by several Basque grammarians in the 19th century. That theory was first coined by the authors of the Grammaire génerale et raisonnée (1660) and stated that the only verb is "to be"; the rest are a combination of "to be" and aditional information.[EU] Lan honetan XIX. mendeko zenbait gramatikarik euskal aditzari buruzko azterketetan nola edo hala “aditz bakarraren” teoria deitu izan dena nola adierazi eta erabili zuten azaldu nahi nuke. “Aditz bakarraren” teoria aurreneko aldiz Port-Royaleko Grammaire générale et raisonnée lanean (1660) azaldu zen. Port-Royaleko lanek hizkuntza guztiek batera dituzten ezaugarriak aztertu zituzten, gramatika orokorra deitu ohi den joerari bide egin ziotelarik. Artikulu hau hasteko, XIX. mendea arteko gramatikagintzak euskal aditza aztertzeko erabili zituen irizpide nagusiak laburtuko ditut, atari gisa (§2). Hurrenik, gramatika orokorraren eta, haren barruan, aditz bakarraren teoriaren azalpen laburra emango dut (§3). Ondoren, zenbait adibide eskainiko ditut, aditz bakarraren teoriak XIX.eko euskalaritzan izan zuen lekuaren agerpen aski zabala erakusteko asmoz: Humboldten lehen urratsak (§4); Darrigolen formulazio oraindik anbiguoa (§5); Abbadie (§6), Chaho (§7) eta Inchausperen (§8) aldezte garbia; Bonaparteren aditz-teoria bihurrian izan zuen leku nabaria (§9), eta, azkenik, Azkueren (§10) eta Arana-Goiriren (§11) lekukotasun berantiarrak. Ondorioek (§12) emango diote buru artikuluari.1/UPV/EHU 00106.130-HA-8117/2000, BFF2002-03132 eta MEC0S/94 ikerketa proiektuen babespean burutu ahal izan da.Gipuzkoako Foru Aldundia & UPV/EHUren Argitalpen Zerbitzua201220122006info:eu-repo/semantics/articleapplication/pdfhttp://hdl.handle.net/10810/8391reponame:Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigacióninstname:Universidad del País VascoEuskerahttp://www.ehu.es/ojs/index.php/ASJU/article/view/4396http://www.ehu.es/ojs/index.php/ASJU/article/view/4396/4341http://www.ehu.es/ojs/index.php/ASJU/article/download/4396/4341info:eu-repo/semantics/openAccessJoseba A. Lakarra, José Ignacio Hualde ; The authors = Egileak ; "Julio Urkixo" Basque Philology Seminar = "Julio Urkixo" Euskal Filologia Mintegia ; Servicio Editorial de la Universidad del País Vasco = Euskal Herriko Unibertsitateko Argitalpen Zerbitzuaoai:addi.ehu.eus:10810/83912026-06-18T09:23:17Z |
| dc.title.none.fl_str_mv |
“Aditz bakarraren” teoria XIX. mendeko euskal gramatikagintzan |
| title |
“Aditz bakarraren” teoria XIX. mendeko euskal gramatikagintzan |
| spellingShingle |
“Aditz bakarraren” teoria XIX. mendeko euskal gramatikagintzan Gómez López, Ricardo linguistic historiography history of grammar 19th century grammaire générale basque verbe historiografía lingüística historia de la gramática verbo vasco siglo XIX historiografia linguistikoa gramatikagintzaren historia euskal aditza XIX. mendea HISPANIC PHILOLOGY |
| title_short |
“Aditz bakarraren” teoria XIX. mendeko euskal gramatikagintzan |
| title_full |
“Aditz bakarraren” teoria XIX. mendeko euskal gramatikagintzan |
| title_fullStr |
“Aditz bakarraren” teoria XIX. mendeko euskal gramatikagintzan |
| title_full_unstemmed |
“Aditz bakarraren” teoria XIX. mendeko euskal gramatikagintzan |
| title_sort |
“Aditz bakarraren” teoria XIX. mendeko euskal gramatikagintzan |
| dc.creator.none.fl_str_mv |
Gómez López, Ricardo |
| author |
Gómez López, Ricardo |
| author_facet |
Gómez López, Ricardo |
| author_role |
author |
| dc.subject.none.fl_str_mv |
linguistic historiography history of grammar 19th century grammaire générale basque verbe historiografía lingüística historia de la gramática verbo vasco siglo XIX historiografia linguistikoa gramatikagintzaren historia euskal aditza XIX. mendea HISPANIC PHILOLOGY |
| topic |
linguistic historiography history of grammar 19th century grammaire générale basque verbe historiografía lingüística historia de la gramática verbo vasco siglo XIX historiografia linguistikoa gramatikagintzaren historia euskal aditza XIX. mendea HISPANIC PHILOLOGY |
| description |
Joseba A. Lakarra & José Ignacio Hualde, arg., Studies in Basque and Historical Linguistics in memoriam of R. L. Trask - R. L. Trasken oroitzapenetan ikerketak Euskalaritzaz eta Hizkuntzalaritza Historikoaz |
| publishDate |
2006 |
| dc.date.none.fl_str_mv |
2006 2012 2012 |
| dc.type.none.fl_str_mv |
info:eu-repo/semantics/article |
| format |
article |
| dc.identifier.none.fl_str_mv |
http://hdl.handle.net/10810/8391 |
| url |
http://hdl.handle.net/10810/8391 |
| dc.language.none.fl_str_mv |
Euskera |
| language_invalid_str_mv |
Euskera |
| dc.relation.none.fl_str_mv |
http://www.ehu.es/ojs/index.php/ASJU/article/view/4396 http://www.ehu.es/ojs/index.php/ASJU/article/view/4396/4341 http://www.ehu.es/ojs/index.php/ASJU/article/download/4396/4341 |
| dc.rights.none.fl_str_mv |
info:eu-repo/semantics/openAccess |
| eu_rights_str_mv |
openAccess |
| dc.format.none.fl_str_mv |
application/pdf |
| dc.publisher.none.fl_str_mv |
Gipuzkoako Foru Aldundia & UPV/EHUren Argitalpen Zerbitzua |
| publisher.none.fl_str_mv |
Gipuzkoako Foru Aldundia & UPV/EHUren Argitalpen Zerbitzua |
| dc.source.none.fl_str_mv |
reponame:Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación instname:Universidad del País Vasco |
| instname_str |
Universidad del País Vasco |
| reponame_str |
Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación |
| collection |
Addi. Archivo Digital para la Docencia y la Investigación |
| repository.name.fl_str_mv |
|
| repository.mail.fl_str_mv |
|
| _version_ |
1869403309771587584 |
| score |
15,301629 |